Độ phóng đại được tính theo công thức sau: (\(h_I\): độ cao của ảnh; \(h_O\): độ cao của vật) Show
\(k=\dfrac{h_I}{h_O}=-\dfrac{d'}{d}=\dfrac{f}{f-d}=\dfrac{f-d'}{f}\) >>>Tham khảo thêm: Tóm tắt các công thức vật lý 12
Câu hỏi: Viết công thức thấu kính và nói rõ quy ước về dấu của các đại lượng có trong công thức này. Trả lời Công thức về thấu kính: f > 0: thấu kính hội tụ f < 0: thấu kính phân kì d > 0: vật thật ; d < 0 vật ảo d’ > 0: ảnh thật; d’ < 0: ảnh ảo d’ > 0 và d > 0 : vật thật, ảnh thật ⇒ k < 0 : vật và ảnh ngược chiều d’ < 0 và d > 0 : vật thật, ảnh ảo ⇒ k > 0: vật và ảnh cùng chiều Cùng Top lời giải tìm hiểu về thấu kính và công thức 1. Các khái niệm cơ bản của thấu kính:- Quang tâm O: là điểm chính giữa thấu kính, mọi tia sáng đi qua quang tâm O của thấu kính đều truyền thẳng. - Trục chính của thấu kính: là đường thẳng đi qua quang tâm O và vuông góc với mặt thấu kính. - Tiêu điểm của thấu kính: là điểm hội tụ của chùm tia sáng đi qua thấu kính hoặc phần kéo dài của chúng. - Tiêu cự: là khoảng cách từ quang tâm đến tiêu điểm của thấu kính - Tiêu diện: là mặt phẳng chứa tất cả các tiêu điểm của thấu kính. 2. Phân loại thấu kính:a. Thấu kính hội tụ (thấu kính rìa mỏng): được giới hạn bởi 2 mặt cong hoặc một mặt cong và một mặt phẳng có phần rìa phía ngoài mỏng. Chùm sáng song song đi qua thấu kính rìa mỏng tụ lại một điểm nên thấu kính rìa mỏng được gọi là thấu kính hội tụ
Chùm sáng song song đi qua thấu kính rìa mỏng bị phân tách ra theo các hướng khác nhau nên thấu kính rìa dày còn được gọi là thấu kính phân kỳ. 3.Công thức liên hệ giữa vị trí của vật, vị trí của ảnh và tiêu cự của thấu kínha.Qui ước dấu: - Thấu kính hội tụ: f > 0 - Thấu kính phân kỳ: f < 0 - ảnh là thật: d’ > 0 - ảnh là ảo: d’ < 0 - vật là thật: d > 0 – Tiêu diện: + Tiêu diện vật: mặt phẳng vuông góc với trục chính tại tiêu điểm vật + Tiêu diện ảnh: mặt phẳng vuông góc với trục chính tại tiêu điểm ảnh – Tiêu điểm phụ: + Các tiêu điểm vật phụ ở trên mặt phẳng tiêu diện vật vuông góc với trục chính tại F. + Các tiêu điểm ảnh phụ ở trên mặt phẳng tiêu diện ảnh vuông góc với trục chính tại F’. b. Công thức số phóng đại của thấu kính Qui ước dấu: + k > 0: ảnh và vật cùng chiều + k < 0: ảnh và vật là ngược chiều c. Công thức tính độ tụ của thấu kính Trong đó: + n: chiết suất của chất làm thấu kính + R1; R2: bán kính của các mặt cong (R = ∞ cho trường hợp mặt phẳng) (m) + D: độ tụ của thấu kính (dp đọc là điốp) + f: tiêu cự của thấu kính (m) 4. Chứng minh công thức thấu kính hội tụ– Xét trường hợp vật sáng AB đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ. + d = OA: khoảng cách từ vị trí của vật đến thấu kính + d’ = OA’: khoảng cách từ vị trí của ảnh đến thấu kính + f = OF = OF’: tiêu cự của thấu kính + A’B’: chiều cao của ảnh + AB: chiều cao của vật a.Trường hợp vật thật qua thấu kính hội tụ cho ảnh thật b.Trường hợp vật thật qua thấu kính hội tụ cho ảnh ảo c.Chứng minh công thức thấu kính phân kỳ 5. Ứng dụng của thấu kính:- Khắc phục các tật của mặt (cận thị, viễn thị, lão thị) - Dùng để chế tạo kính lúp - Dùng để chế tạo kính hiển vi - Dùng để chế tạo kính thiên văn, ống nhòm - Dùng trong ống kính của máy ảnh, camera - Sử dụng trong các máy phân tích quang phổ
Vật thật AB đặt trước một thấu kính có tiêu cự f. Khi thay đổi khoảng cách d từ vật đến thấu kính thì số phóng đại k được mô tả bằng đồ thị bên. Xác định giá trị của k khi d = 30 cm A. Bạn đang xem: Số phóng đại ảnh k = 1 2B. k = - 1 2 C. k = 1 4 D. k = - 1 4 Cho thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 10 cm. Vật sáng AB là một đoạn thẳng đặt vuông góc trục chính của thấu kính, cách thấu kính 30 cm. Hãy xác định vị trí ảnh, tính chất ảnh và số phóng đại k của ảnh. A. Ảnh thật, cách thấu kính đoạn 15 cm; số phóng đại k = -0,5. B. Ảnh thật, cách thấu kính đoạn 15 cm; số phóng đại k = 0,5. C. Ảnh ảo, cách thấu kính đoạn 15 cm; số phóng đại k = 0,5. D. Ảnh thật, cách thấu kính đoạn 15 cm; số phóng đại k = 2. Hãy nêu rõ: - Tính chất của ảnh ảo A"B" tạo bởi thấu kính phân kì đối với vật thật AB - Quy ước về dấu đại số của các đại lượng d, d", f" trong công thức (35.1) Một vật sáng AB đăt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ. Gọi khoảng cách từ vật đến thấu kính là d, thấu kính có tiêu cự f Khi f A. Ảnh thật, ngược chiều và lớn hơn vật B. Ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật C. Ảnh ảo, ngược chiều và nhỏ hơn vật D. Ảnh thật, cùng chiều và nhỏ hơn vật. A. ảnh thật, ngược chiều và lớn hơn vật B. ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật C. ảnh ảo, ngược chiều và nhỏ hơn vật D. ảnh thật, cùng chiều và nhỏ hơn vật Một vật sáng AB đăt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ. Gọi khoảng cách từ vật đến thấu kính là d, thấu kính có tiêu cự f. Khi 0 A. Ảnh thật, cùng chiều và lớn hơn vật B. Ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật C. Ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật D. Ảnh thật, cùng chiều và nhỏ hơn vật Công thức tính số bội giác của kính lúp G = Đ/f ( với D là khoảng cách từ mắt đến điểm cực cận; f là tiêu cự của kính) dùng được trong trường hợp nào A. Mắt cận ngắm chừng ở điệm cực cận B. Mắt tốt (không có tật) ngắm chừng ở điểm cực cận C. Mắt cận ngắm chừng ở điệm cực viễn D. Mắt tốt ngắm chừng ở điểm cực viễn 1 trả lời Tiêu cự – Mặt phẳng tiêu diện-Tiêu cự: |f|=OF Dạng Bài Tập Thấu Kính 11 Có Đáp Án Thường GặpDạng 1: Bài tập thấu kính 11 có đáp án liên quan tới tiêu cự và độ tụBài 1:Cho một thấu kính có hai mặt lồi. Khi đặt trong không khí có độ tụ D1 ,khi đặt trong chất lỏng có chiết suất là n’= 1,68 thì thấu kính lại có độ tụ D2 = -(D1/5).a) Vậy chiết suất n của thấu kính là bao nhiêu?b) Cho một mặt có bán kính cong gấp 4 lần bán kính cong của mặt kia và D1 =2,5 dp. Bán kính cong của hai mặt này? Đáp án: 1,5; 25cm; 100 cm. Bài 2:Cho thủy tinh làm thấu kính có chiết suất n = 1,5.a) Bạn hay tìm tiêu cự của các thấu kính khi đặt trong không khí. Nếu: – Hai mặt lồi có bán kính 10cm và 30 cm – Mặt lồi có bán kính 10cm và mặt lõm có bán kính 30cm. Đáp án: a)15 cm; 30 cm b)60 cm; 120 cm b) Khi chúng được cho vào trong nước có chiết suất n’= 4/3, thì tiêu cự của thấu kính trên là bao nhiêu? Bài 3:Một thấu kính hai có mặt lồi. Độ tụ là D1 khi đặt trong không khí, khi đặt trong chất lỏng có chiết suất n’= 1,68 thấu kính lại có độ tụ D2 = -(D1/5). a) Vậy chiết suất n của thấu kính là bao nhiêu?b) Một mặt có bán kính cong gấp 4 lần bán kính cong của mặt kia và cho D1 =2,5 dp. Bán kính cong của hai mặt này là bao nhiêu? Đáp án: 1,5; 25cm; 100 cm. Bài 4:Cho một thấu kính thủy tinh có chiết suất n = 1,5. Đặt nó trong không khí nó có độ tụ 5 dp. Cho thấu kính vào chất lỏng có chiết suất n’ thì thấu kính có tiêu cự f’ = -1m. Tìm chiết suất của thấu kính? Đáp án: 1,67 Dạng 2:Bài tập thấu kính 11 có đáp ánliên quan đến mối quan hệ ảnh và vật – xác định tính chất ảnhBài 1:Cho thấu kính hội tụ có tiêu cự là 10cm. Vật sáng AB là một đoạn thẳng đặt vuông góc trục chính của thấu kính và cách thấu kính 30cm. Hãy xác định số phóng đại ảnh, vị trí ảnh và tính chất ảnh. Sau đó, vẽ hình đúng tỷ lệ. Đáp số: d / = 15cm; k = ─ ½ Bài 2:Đặt vuông góc vật sáng AB với trục chính của một thấu kính hội tụ có tiêu cự 20 cm. Hãy xác định tính chất ảnh của vật qua thấu kính và vẽ hình trong những trường hợp sau: a) Vật cách thấu kính 30 cm. b) Vật cách thấu kính 20 cm. c) Vật sẽ cách thấu kính 10 cm. Bài 3:Cho thấu kính phân kỳ có tiêu cự là 10cm. Đặt vuông góc vật sáng AB với trục chính của thấu kính, cách thấu kính 20cm. Xác định số phóng đại ảnh,vị trí ảnh và tính chất ảnh. Đáp số: d / = ─ (20/3) cm; k = 1/3 Bài 4:Đặt vuông góc vật sáng AB với trục chính của một thấu kính hội tụ và cách thấu kính 10 cm. Nhìn qua thấu kính ta sẽ thấy 1 ảnh cùng chiều và cao gấp 3 lần vật. Hãy xác định tiêu cự của thấu kính, vẽ hình? Đáp án: 15 cm. Dạng 3:Bài tập thấu kính 11 có đáp ánliên quan đến hệ thấu kính ghép xa nhauBài 1:Cho hai thấu kính hội tụ L1 và L2 có tiêu cự lần lượt là f1=30cm và f2=20cm đặt đồng trục và chúng cách nhau L=60. Đặt vuông góc vật sáng AB=3 cm với trục chính (A ở trên trục chính) trước L1 cách O1 một khoảng là d1. Hãy xác định vị trí, chiều, độ cao và tính chất của anh cuối A’B’ qua hệ thấu kính trên và vẽ ảnh với:a) d1=45 cm b) d1=75 cm Đáp số a) d’’=12cm; 2,4cm b) d’’=-20cm; 4cm Bài 2:Một vật sáng AB cao 1cm đặt vuông góc của một hệ gồm hai thấu kính L1 và L2 đồng trục cách L1 một khoảng d1=30cm. Thấu kính L1 là thấu kính hội tụ và có tiêu cự f1=20cm , thấu kính L2 là thấu kính phân kì tiêu cự là f2=-30cm, hai thấu kính cách nhau L=40cm. Xác định vị trí, chiều, độ cao và tính chất của ảnh cuối cùng A’B’ qua hệ thấu kính trên. Xem thêm: How To Uninstall Magisk From Android Phone Or Tablet, How To Unroot Your Android Phone Or Tablet Đáp số: d’2 = 60cm>0 => ảnh A’B’ là ảnh thật K= -6 vậy ảnh A’B’ ngược chiều với vật AB A’B’=AB=6cm Công thức thấu kính, chứng minh công thức thấu kínhChứng minh công thức thấu kính hội tụxét trường hợp vật sáng AB đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ. d = OA: khoảng cách từ vị trí của vật đến thấu kínhd’ = OA’: khoảng cách từ vị trí của ảnh đến thấu kínhf = OF = OF’: tiêu cự của thấu kínhA’B’: chiều cao của ảnhAB: chiều cao của vậta/ trường hợp vật thật qua thấu kính hội tụ cho ảnh thật ΔA’B’O đồng dạng với ΔABO =>A′B′AB=A′OAO=d′dA′B′AB=A′OAO=d′d(1)ΔA’B’F’ đồng dạng với ΔOIF’ =>A′B′OI=A′F′OF′A′B′OI=A′F′OF′=OA′−OF′OF′=d′−ffOA′−OF′OF′=d′−ff(2)từ (1) và (2) =>d′d=d′−ffd′d=d′−ff=>1f=1d+1d′1f=1d+1d′ |