Hình thức tổ chức dạy học môn Tin học

Theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì môn Ngoại ngữ 1 (Tiếng Anh) và Tin học là môn bắt buộc được tổ chức dạy học từ lớp 3 năm học 2022 – 2023.

Để tổ chức dạy học môn Tiếng Anh, Tin học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cấp Tiểu học hiệu quả, ngày 09/03/2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo ra văn bản hướng dẫn yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào thực hiện một số nội dung.

Bảo đảm điều kiện tổ chức dạy học Tiếng Anh, Tin học

Về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo các địa phương tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo thực hiện sắp xếp tổ chức mạng lưới trường học, các điểm trường, lớp học cấp tiểu học phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, thuận lợi và đáp ứng nhu cầu người học theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo để thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học là giáo dục bắt buộc theo quy định của Luật Giáo dục 2019;

Có phương án kịp thời đầu tư, trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học bảo đảm thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo các văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đáp ứng các điều kiện để tổ chức dạy học môn Tiếng Anh và môn Tin học theo lộ trình quy định.

Ảnh minh họa: TTXVN

Về đội ngũ giáo viên: Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các địa phương thực hiện các giải pháp tuyển dụng, kí hợp đồng lao động, hợp đồng thỉnh giảng theo hướng dẫn tại Công văn số 371 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên Tiếng Anh, Tin học dạy tiểu học bắt đầu từ năm học 2022 – 2023 bảo đảm đủ giáo viên để tổ chức dạy học môn Tiếng Anh và môn Tin học theo lộ trình quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các địa phương tổ chức bồi dưỡng giáo viên theo nội dung, chương trình, kế hoạch đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bảo đảm giáo viên được bồi dưỡng về chương trình môn học, tập huấn sử dụng sách giáo khoa trước khi được phân công giảng dạy.

Về sách giáo khoa, tài liệu dạy học: Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo thực hiện việc lựa chọn, cung ứng, tập huấn sử dụng sách giáo khoa theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trong đó cần đặc biệt quan tâm ý kiến từ các tổ chuyên môn trong quá trình lựa chọn Sách giáo khoa; tổ chức cung ứng sách giáo khoa bảo đảm đủ số lượng, chất lượng, đúng tiến độ, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chậm, thiếu Sách giáo khoa; phối hợp với các Nhà xuất bản có sách giáo khoa được lựa chọn tổ chức tập huấn cho giáo viên sử dụng Sách giáo khoa trong quá trình tổ chức dạy học .

Tổ chức thực hiện

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện chương trình môn Tiếng Anh, môn Tin học từ năm học 2022- 2023 bảo đảm 100% học sinh trên địa bàn được học các môn Tiếng Anh, môn Tin học theo quy định Chương trình giáo dục phổ thông 2018.


Bậc tiểu học đang thiếu hơn 11.000 giáo viên môn tiếng Anh và Tin học

Tổ chức khai thác, sử dụng, xây dựng bổ sung kho bài giảng dùng chung cho các môn học, đặc biệt là môn Tiếng Anh, môn Tin học để hỗ trợ giáo viên, nhà trường thực hiện các phương án tổ chức dạy học linh hoạt, hiệu quả bảo đảm chất lượng dạy học theo yêu cầu cần đạt của chương trình và phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương.

Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo, chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá quá trình xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học môn Tiếng Anh, môn Tin học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục tiểu học trên địa bàn; kịp thời phát hiện khó khăn để có các giải pháp hỗ trợ, hướng dẫn các cơ sở giáo dục triển khai thực hiện.

Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp huyện, có phương án kịp thời tăng cường đầu tư cơ sở vật chất đối với các cơ sở giáo dục tiểu học có nhiều điểm trường (phòng học có thiết bị nghe, nhìn, thiết bị kết nối internet);

Xây dựng mô hình dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến (học tập trực tiếp qua lớp học ảo, một giáo viên tại một thời điểm có thể dạy cho nhiều hơn một lớp học ở những vị trí địa lý khác nhau);

Tập huấn, hướng dẫn giáo viên để thực hiện phương án dạy học linh hoạt tại các trường, điểm trường không thể bố trí giáo viên dạy học môn Tiếng Anh, môn Tin học.

Xây dựng kế hoạch khai thác, sử dụng hiệu quả các phòng học bộ môn theo hình thức liên trường, liên cấp học đối với các tiết học thực hành bảo đảm thuận lợi, khả thi, an toàn trong tổ chức hoạt động dạy học; xây dựng ngân hàng máy tính, thiết bị dạy học dùng chung để bảo đảm điều kiện tổ chức dạy học môn Tiếng Anh , môn Tin học tại các trường, điểm trường theo quy định.

Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện tuyển dụng, hợp đồng, bồi dưỡng, tập huấn giáo viên theo nội dung chương trình bồi dưỡng giáo viên dạy môn Tiếng Anh, môn Tin học ở cấp tiểu học;

Xây dựng phương án bố trí giáo viên linh hoạt, hợp lý, hiệu quả bảo đảm tổ chức dạy học được môn Tiếng Anh, Tin học theo quy định ở tất cả các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục tiểu học trên địa bàn;

Thực hiện điều động giáo viên dạy liên trường trong cùng cấp học, biệt phái, điều động giáo viên môn Tiếng Anh, môn Tin học cấp trung học cơ sở theo thẩm quyền quản lý tham gia giảng dạy tại các trường tiểu học (sau khi đã được tập huấn, bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy, chương trình, sách giáo khoa môn Tiếng Anh, môn Tin học cấp tiểu học)…

Thực hiện quản lý, đánh giá giáo viên, có phương án hỗ trợ cho giáo viên được điều động, biệt phái dạy liên trường, liên cấp học phù hợp với thực tế của địa phương và bảo đảm đúng quy định.

Đối với cơ sở giáo dục thực hiện chương trình tiểu học thì cần xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường để tổ chức dạy học môn Tiếng Anh, môn Tin học linh hoạt phù hợp với điều kiện cụ thể tại cơ sở giáo dục theo văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo bảo đảm 100% học sinh được học môn Tiếng Anh, môn Tin học theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đối với các cơ sở giáo dục gặp khó khăn trong việc bố trí giáo viên, cần xây dựng kế hoạch thực hiện môn học linh hoạt, phù hợp, sắp xếp thời khóa biểu khoa học để thực hiện phương án giáo viên dạy liên trường, dạy tại nhiều điểm trường;

Xây dựng phương án dạy học trực tiếp kết hợp với trực tuyến khi đảm bảo các yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị đường truyền và có giáo viên trợ giảng, phụ trách lớp học tại các điểm cầu; tham mưu các cấp quản lý thực hiện phương án phối hợp với các tổ chức, cá nhân có chức năng, năng lực cung cấp dịch vụ để tổ chức dạy học môn Tiếng Anh, môn Tin học bảo đảm thực hiện chương trình môn học.

Đặng Lường

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘITRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ GIÁO DỤC HÀ NỘITÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊNXÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠYVÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIN HỌCTHEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC HỌC SINH(Tài liệu lưu hành nội bộ)HÀ NỘI, 2021 MỤC LỤC1. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY.........................................................11.1. Các yêu cầu khi xây dựng kế hoạch bài dạy phát triển phẩm chất vànăng lực học sinh .........................................................................................11.2. Cấu trúc kế hoạch bài dạy.....................................................................31.3. Cách thức xây dựng kế hoạch bài dạy ..................................................62. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ............................................132.1. Tổ chức hoạt động khởi động .........................................................132.2.Tổ chức hoạt động hình thành kiến thức mới .................................152.3.Tổ chức hoạt động luyện tập, củng cố kiến thức ............................162.4.Tổ chức hoạt động vận dụng, mở rộng kiến thức ...........................182.5.Tổ chức hoạt động đánh giá, phản hồi............................................193. PHÂN TÍCH BÀI DẠY MƠN TIN HỌC .................................................213.1. Thơng tin bài học ................................................................................213.2. Phân tích mục tiêu ..............................................................................213.3. Phân tích việc chuẩn bị .......................................................................223.4. Phân tích tiến trình dạy học ................................................................223.5. Phân tích các hoạt động dạy học trong tiến trình dạy học..................223.6. Phân tích hoạt động kiểm tra đánh giá ...............................................253.7. Tiêu chí đánh giá các mức độ của kế hoạch dạy học .........................25KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HỌA ............................................................28NHIỆM VỤ CỦA HỌC VIÊN ......................................................................32 1. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY1.1. Các yêu cầu khi xây dựng kế hoạch bài dạy phát triển phẩm chất vànăng lực học sinhKHBD mang tính cá nhân và khơng có khn mẫu nhất định chung cho tấtcả mọi GV, mọi mơn học/HĐGD, mọi bài dạy; nhưng để có sự đồng bộ và thốngnhất nhất định trong triển khai dạy học hướng đến thực hiện mục tiêu của chươngtrình, việc thống nhất một số yêu cầu cốt lõi cần có khi xây dựng kế hoạch bài dạylà cần thiết. Chẳng hạn như những yêu cầu về diễn đạt mục tiêu bài dạy; các nộidung cơ bản cần thể hiện trong mỗi hoạt động học; trình tự thao tác trong tổ chứchoạt động dạy học; sự vận dụng các PPDH, kĩ thuật dạy học; xây dựng công cụ đánhgiá...Căn cứ vào các tiêu chí của cơng văn 5555/ BGDĐT-GDTrH ngày 08 tháng10 năm 2014 của Bộ trưởng BGDĐT về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn vềđổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lý các hoạtđộng chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường xuyên qua mạngvà đặc điểm của CTGDPT 2018, khi xây dựng KHBD một chủ đề cần đảm bảo cácyêu cầu sau:(1)Yêu cầu về sự chuẩn bị: KHBD cần được chuẩn bị cẩn thận nhưnglinh hoạt. Một kế hoạch bài dạy được chuẩn bị càng cẩn thận sẽ là tiền đề tốt giúpGV thực hiện dạy học hiệu quả. Mặc dù vậy, GV nên đảm bảo rằng kế hoạch đó cóthể linh hoạt thay đổi như một sự phát triển bài học và những yêu cầu xuất phát từphía người học. Kế hoạch bài dạy theo đó là bản thiết kế để sử dụng như một hướngdẫn chứ không phải là một công thức cố định để tuân thủ một cách mù quáng. Điềunày yêu cầu GV trong quá trình xây dựng kế hoạch bài dạy phải nghiên cứu kĩ đặcđiểm của đối tượng HS, xem xét các điều kiện về CSVC của nhà trường, sự sẵn cóhay khơng của phương tiện dạy học, đồng thời chú ý xem xét sự đa dạng của cáchoạt động, dự phịng các tình huống phát sinh.1 (2)Yêu cầu về việc đáp ứng mục tiêu của CTGDPT 2018: KHBD cần đảmbảo đáp ứng các yêu cầu cần đạt mà CTGDPT tổng thể, CTGDPT môn Tin học đãban hành.(3)Yêu cầu về việc đảm bảo tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:- KHBD cần đảm bảo sự phù hợp của chuỗi hoạt động học và sự phù hợp củacác yếu tố trong mỗi hoạt động học tập tổ chức cho HS. Kế hoạch bài dạy cần đượctổ chức theo chuỗi các hoạt động, bao gồm: Mở đầu/đặt vấn đề, hình thành kiếnthức, luyện tập, vận dụng. Chuỗi hoạt động này cần phù hợp với các mục tiêu vànội dung của bài dạy.- Trong KHBD, mỗi hoạt động cần thể hiện được: Tên hoạt động, thời gianthực hiện, mục tiêu, nội dung, sản phẩm dự kiến và cách thức tổ chức tổ chức hoạtđộng dạy học. Mục tiêu cần được phát biểu rõ ràng, bao phủ YCCĐ của bài học.- KHDH cần đảm bảo trong tiến trình tổ chức từng hoạt động dạy học thể hiệnđược trình tự các hành động: Chuyển giao nhiệm vụ; thực hiện nhiệm vụ học tập;báo cáo kết quả và thảo luận; kết luận, nhận định.(4) Yêu cầu về sự đa dạng trong hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học vàkiểm tra đánh giá:- KHBD cần đảm bảo sự vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích hóahoạt động học tập của HS, phù hợp với đặc thù mơn học. Vì vậy, việc thiết kế kếhoạch bài dạy đòi hỏi GV phải sử dụng đa dạng các PPDH. Không cần thiết phải sửdụng quá nhiều PPDH trong một bài học, nhưng cũng không nên chỉ một phươngpháp cho nhiều hoạt động trong bài học, hoặc từ bài học này sang bài học khác, đặcbiệt là các phương pháp thụ động. GV cũng nên kết hợp nhiều phương pháp trongmột hoạt động. Cùng với đó, họ nên đa dạng các phương tiện dạy học, cách thứctương tác, đa dạng về các nhiệm vụ giao cho HS và các sản phẩm HS tạo ra…- Trong KHBD cần xác định được hình thức, phương pháp KTĐG, xây dựngđược công cụ đánh giá phù hợp mục tiêu đánh giá phẩm chất, năng lực đã đề ra.2 (5) Yêu cầu về việc thể hiện vai trò chủ đạo của GV và tính tích cực học tậpcủa HS:- KHBD cần đảm bảo sự tham gia tích cực của HS, thể hiện qua việc GV chútrọng vào hoạt động của HS. Để thực hiện yêu cầu này, GV cần thiết kế các hoạtđộng học tập theo hướng sử dụng các PPDH tích cực, nhấn mạnh đến việc tổ chứccác hoạt động dạy học tạo điều kiện cho HS được trải nghiệm, thực hành, tìm tịi,khám phá kiến thức; chú trọng kết hợp hoạt động cá nhân với hoạt động của nhóm,tập thể lớp; đảm bảo sự tương tác đa chiều. Đồng thời, chú trọng việc đưa ra cácnhiệm vụ cho HS thực hiện, thay vì tập trung vào các hoạt động của GV trên lớp thìphải chú trọng đến hoạt động của HS.(6) Yêu cầu về sự phù hợp của thiết bị, học liệu và phù hợp với điều kiện củanhà trường:- KHBD cần đảm bảo sự phù hợp của phương tiện, thiết bị dạy học, học liệuvới tiến trình tổ chức các hoạt động học của HS.- KHBD cần đảm bảo phù hợp với điều kiện của nhà trường, đối tượng HS vànăng lực chuyên môn, nghiệp vụ của GV.1.2. Cấu trúc kế hoạch bài dạyCấu trúc của KHBD một chủ đề có thể khác nhau tùy vào ý kiến chủ quan củatừng GV sao cho phù hợp với nội dung và đối tượng dạy học. Tuy nhiên, một KHBDtheo hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS cần lưu ý hướng đến việc cụ thểhóa mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực (hoặc năng lực thành phần), đến việctích cực hóa các hoạt động học tập của HS, đến phương pháp, hình thức tổ chức dạyhọc và kiểm tra đánh giá các mục tiêu đã đặt ra. Do đó, tham khảo cơng văn 5512của Bộ GD&ĐT ban hành ngày 18 tháng 12 năm 2020, KHBD có thể trình bày theocấu trúc như bảng3 Bảng 1. Cấu trúc KHBDTrường:...................Họ và tên giáo viên: ……………………Tổ chuyên môn:............................TÊN BÀI DẠY: …………………………………..Môn học/Hoạt động giáo dục: ……….; lớp:………Thời gian thực hiện: (số tiết)Mục tiêu1. Yêu cầu cần đạt2. Về năng lực (năng lực chung, năng lực đặc thù Tin học)3. Về phẩm chấtII. Thiết bị dạy học và học liệuIII. Tiến trình dạy học1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu a) Mục tiêub) Nội dungc) Sản phẩmd) Tổ chức thực hiện2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụđặt ra từ Hoạt động 1a) Mục tiêub) Nội dung.c) Sản phẩmd) Tổ chức thực hiện3. Hoạt động 3: Luyện tậpa) Mục tiêub) Nội dungc) Sản phẩmd) Tổ chức thực hiện4. Hoạt động 4: Vận dụnga) Mục tiêub) Nội dungc) Sản phẩmd) Tổ chức thực hiện4. Phụ lục- Thông tin về nội dung dạy học chủ đề (nếu có)- Phiếu học tập (nếu có)- Cơng cụ đánh giá…………………I.4 * Lưu ý:(1) Cách thức trình bày Mục tiêu, thiết bị dạy học và học liệu, cấu trúc và yêu cầutrình bày các hoạt động: Tham khảo phụ lục 4 – công văn 5512 của Bộ GD&ĐTban hành ngày 18 tháng 12 năm 2020 và Công văn 2613 của Bộ GD&ĐT ban hànhngày 23 tháng 6 năm 2021.(2). Mỗi bài dạy có thể được thực hiện trong nhiều tiết học, bảo đảm đủ thời giandành cho mỗi hoạt động để học sinh thực hiện hiệu quả. Hệ thống câu hỏi, bài tậpluyện tập cần bảo đảm yêu cầu tối thiểu về số lượng và đủ về thể loại theo yêu cầuphát triển các kĩ năng. Hoạt động vận dụng được thực hiện đối với những bài hoặcnhóm bài có nội dung phù hợp và chủ yếu được giao cho học sinh thực hiện ở ngoàilớp học.(3). Trong Kế hoạch bài dạy khơng cần nêu cụ thể lời nói của giáo viên, học sinhmà tập trung mô tả rõ hoạt động cụ thể của giáo viên: giáo viên giao nhiệm vụ/yêucầu/quan sát/theo dõi/hướng dẫn/nhận xét/gợi ý/kiểm tra/đánh giá; học sinh thựchiện/đọc/nghe/nhìn/viết/trình bày/báo cáo/thí nghiệm/thực hành/.(4). Việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên được thực hiện trong quá trình tổ chứccác hoạt động học và được thiết kế trong Kế hoạch bài dạy thơng qua các hình thức:hỏi - đáp, viết, thực hành, thí nghiệm, thuyết trình, sản phẩm học tập. Đối với mỗihình thức, khi đánh giá bằng điểm số phải thơng báo trước cho học sinh về các tiêuchí đánh giá và định hướng cho học sinh tự học; chú trọng đánh giá bằng nhận xétquá trình và kết quả thực hiện của học sinh theo yêu cầu của câu hỏi, bài tập, bàithực hành, thí nghiệm, thuyết trình, sản phẩm học tập đã được nêu cụ thể trong Kếhoạch bài dạy.(5). Các bước tổ chức thực hiện một hoạt động học5 - Giao nhiệm vụ học tập: Trình bày cụ thể nội dung nhiệm vụ được giao chohọc sinh (đọc/nghe/nhìn/làm) với thiết bị dạy học/học liệu cụ thể để tất cả học sinhđều hiểu rõ nhiệm vụ phải thực hiện.- Thực hiện nhiệm vụ (học sinh thực hiện; giáo viên theo dõi, hỗ trợ): Trìnhbày cụ thể nhiệm vụ học sinh phải thực hiện (đọc/nghe/nhìn/làm) theo yêu cầu củagiáo viên; dự kiến những khó khăn mà học sinh có thể gặp phải kèm theo biện pháphỗ trợ; dự kiến các mức độ cần phải hoàn thành nhiệm vụ theo yêu cầu.- Báo cáo, thảo luận (giáo viên tổ chức, điều hành; học sinh báo cáo, thảo luận):Trình bày cụ thể giải pháp sư phạm trong việc lựa chọn các nhóm học sinh báo cáovà cách thức tổ chức cho học sinh báo cáo (có thể chỉ chọn một số nhóm trìnhbày/báo cáo theo giải pháp sư phạm của giáo viên).- Kết luận, nhận định: Phân tích cụ thể về sản phẩm học tập mà học sinh phảihoàn thành theo yêu cầu (làm căn cứ để nhận xét, đánh giá các mức độ hoàn thànhcủa học sinh trên thực tế tổ chức dạy học); làm rõ những nội dung/yêu cầu về kiếnthức, kĩ năng để học sinh ghi nhận, thực hiện; làm rõ các nội dung/vấn đề cần giảiquyết/giải thích và nhiệm vụ học tập mà học sinh phải thực hiện tiếp theo./.1.3. Cách thức xây dựng kế hoạch bài dạyỞ chương trình hiện hành, GV xây dựng KHBD khi đã có chuẩn kiến thức, kĩnăng và đặc biệt là có SGK như là một văn bản pháp lý. Trong khi đó, khi thực thiCTGDPT 2018, GV tiến hành xây dựng KHBD cho một bài học trong điều kiện cónhiều bộ SGK khác nhau được biên soạn theo những cách tiếp cận khác nhau (tiếpcận hoạt động học tập hoặc tiếp cận nội dung chương trình…) và đáp ứng yêu cầucần đạt về phẩm chất, năng lực; đáp ứng tính mở của chương trình. Do đó, trước khixây dựng KHBD một chủ đề, GV cần xác định được những nội dung cụ thể cần dạy6 và mục tiêu về phẩm chất và năng lực theo YCCĐ, xây dựng tiến trình dạy học củachủ đề, từ đó thiết kế KHBD cụ thể.Trên cơ sở nghiên cứu CTGDPT 2018 – môn Tin học, tham khảo SGK và kếtquả xây dựng KHDH môn Tin học của tổ chuyên mơn, GV có thể xây dựngKHBD theo cách thức được trình bày tóm tắt qua hình 4.1.BƯỚC 1Xác định mục tiêu của bài dạyBƯỚC 2Xác định chuỗi các hoạt động họcvà mục tiêu của từng hoạt độngBƯỚC 3Xây dựng các hoạt độngdạy học cụ thểBƯỚC 4Hoàn thiện kế hoạch bài dạyHình 1. Cách thức xây dựng KHBDBước 1: Xác định mục tiêu của kế hoạch bài dạy* Các căn cứ xác định mục tiêu dạy học:(1)Căn cứ vào YCCĐ của bài học (CTGDPT 2018 - môn Tin học, banhành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 củaBộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; hoặc từ kết quả xây dựng KHGD môn Tinhọc).(2)Căn cứ vào phẩm chất và năng lực hiện tại của HS lớp học: Tùy vàomức độ năng lực của HS mà GV có thể nâng bậc nhận thức của mục tiêu lên nhữngmức độ cao hơn.(3)Căn cứ vào đặc điểm xây dựng nội dung kiến thức, vào phương tiện,thiết bị và hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học: Tùy vào việc lựa chọn hìnhthức, phương pháp tổ chức hoạt động dạy học dựa trên tình hình thực tế về cơ sở7 vật chất, điều kiện dạy học của nhà trường và đặc điểm nội dung kiến thức, GV cóthể xác định các mục tiêu phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù tươngứng.* Yêu cầu viết mục tiêu(1) Trình bày mục tiêu theo biểu hiện của phẩm chất và năng lực.-Đối với năng lực đặc thù: Mục tiêu về năng lực đặc thù cần cụ thể đếnthành tố và biểu hiện của năng lực.-Đối với năng lực chung và phẩm chất: Chỉ nêu tên và biểu hiện nổi bậtcủa năng lực chung và phẩm chất mà môn Tin học có lợi thế phát triển; liên quanmật thiết đến nội dung bài học. Việc xác định mục tiêu phẩm chất, năng lực chungcần được liên hệ với cách thức tổ chức hoạt động của GV, liên quan trực tiếp đếnphương pháp, kĩ thuật, phương tiện dạy học, kể cả cách thức đánh giá mà GV sửdụng trong mỗi hoạt động của bài học.(2) Mục tiêu về phẩm chất và năng lực được biểu đạt bằng động từ cụ thể,lượng hoá được và phải bao trùm được YCCĐ của bài học. Một mục tiêu học tậpphù hợp thường mô tả hoạt động học tập của HS thay vì mơ tả hoạt động diễn ratrong lớp học hoặc mô tả hành vi của GV.* Cách thức thực hiện(1) Xác định YCCĐ và nội dung kiến thức của bài học:-Dựa trên kết quả xây dựng KHDH môn Tin học của tổ chuyên môn,bản CTGDPT môn Tin học để xác định các YCCĐ tương ứng với bài học.-Xác định nội dung kiến thức cần tổ chức cho HS tìm hiểu trong phạmvi của bài học: Để xác định nội dung kiến thức cần tổ chức hoạt động dạy học, GVcó thể tham khảo SGK với đơn vị bài học tương ứng hoặc xác định từ YCCĐ.(2) Xác định mục tiêu năng lực:Khi trình bày mục tiêu năng lực, GV cần nêu cụ thể yêu cầu HS làm được gì(biểu hiện cụ thể của năng lực chung và năng lực hóa học cần phát triển) trong hoạt8 động học để chiếm lĩnh và vận dụng kiến thức theo YCCĐ của chương trình mơnTin học.(3) Xác định mục tiêu phẩm chất:Khi trình bày mục tiêu phẩm chất, GV cần nêu cụ thể yêu cầu về hành vi, tháiđộ (biểu hiện cụ thể của phẩm chất cần phát triển gắn với nội dung bài dạy) của HStrong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập và vận dụng kiến thức vào cuộc sống.Bước 2. Xác định chuỗi hoạt động học của KHBD và mục tiêu của từng hoạtđộngTrên cơ sở mục tiêu và nội dung kiến thức đã xác định ở bước 1, GV xâydựng chuỗi các hoạt động dạy học, mà thực chất là các hoạt động học của HS. Vớiviệc xác định chuỗi các hoạt động, GV có thể hình dung tổng thể phương án dạyhọc để đảm bảo giải quyết trọn vẹn mà không bỏ sót bất kì mục tiêu nào của bài dạyvà đảm bảo chúng được triển khai theo trình tự phù hợp. Đây là bước trung gian đểlàm cơ sở cho việc thiết kế các hoạt động học cụ thể trong tiến trình dạy học.Chuỗi hoạt động dạy học cần thể hiện được tiến trình tổ chức dạy học gồm:(i) Mở đầu/xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập – (ii) Hình thành kiến thức mới/ giảiquyết vấn đề/ thực thi nhiệm vụ đặt ra – (iii) Luyện tập – (iv) Vận dụng (Tham khảophụ lục 4 – Công văn 5512). Tùy thuộc vào từng kiểu bài dạy, GV có thể linh hoạttrong việc xác định chuỗi các hoạt động dạy học.* Cách tiến hành:-Xác định nội dung trọng tâm của bài học: GV cần rà soát lại mục tiêucủa KHBD, chọn ra đơn vị kiến thức/kĩ năng thực sự mới đối với HS; xác định nộidung kiến thức chi phối, liên quan mật thiết đến việc hình thành các kiến thức kháctrong cùng một bài học hoặc trong các bài học tiếp theo.-Xác định mục tiêu của các hoạt động: Từ mục tiêu chung của kế hoạchbài dạy, GV xác định mục tiêu cụ thể của từng hoạt động tương ứng.9 -Định hướng hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học và phương ánđánh giá đáp ứng mục tiêu cụ thể của các hoạt động và mục tiêu chung của bài dạy.-Xác định thời lượng: Tùy thuộc vào thời lượng được phân bố cho cảbài học, dựa trên kinh nghiệm giảng dạy, dung lượng kiến thức, độ khó của nhiệmvụ, trình độ của HS, điều kiện cơ sở vật chất…GV có thể dự kiến được thời lượngtương ứng của từng hoạt động.Bước 3. Xây dựng các hoạt động dạy học cụ thểTrên cơ sở chuỗi hoạt động, mục tiêu, thời lượng và định hướng phươngpháp dạy học, kiểm tra đánh giá của từng hoạt động, GV tiến hành xây dựng cáchoạt động dạy học cụ thể. Việc xây dựng các hoạt động dạy học cụ thể dựa trên cơsở đã xác định được mục tiêu dạy học, chuỗi các hoạt động dạy học; định hướnghình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học; phương án đánh giá.* Cách thực hiện:-Thu thập và thiết kế dữ liệu dạy học nhằm đáp ứng mục tiêu của từnghoạt động và phù hợp phương pháp, kĩ thuật dạy học; phương pháp đánh giá nhưcác phương tiện trực quan, câu hỏi, phiếu học tập, bài tập…-Biên soạn nội dung: “Nội dung” là nội dung của nhiệm vụ mà GV giaocho HS trong bước “Chuyển giao nhiệm vụ” hay nội dung hoạt động học của HS.“Nội dung” có thể là câu hỏi, bài tập, xử lí tình huống, thực hiện thí nghiệm, … cótác dụng kích thích HS huy động kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm đã có để thực hiệncác thao tác tư duy và các hành động học tập cụ thể, từ đó tạo ra “kết quả” thực hiệnnhiệm vụ.-Xác định sản phẩm cần đạt được: “Sản phẩm” chính là câu trả lời tươngứng với “nội dung” do GV biên soạn. “Sản phẩm” chính là căn cứ để GV địnhhướng cho HS thực hiện nhiệm vụ, định hướng thảo luận và đánh giá kết quả thựchiện nhiệm vụ của HS. Đồng thời, “sản phẩm” cũng chính là vấn đề GV cần kết10 luận, cần “chốt” kiến thức/ kĩ năng cho HS ghi vào vở sau mỗi hoạt động học tập.“Sản phẩm” cần tương thích và đáp ứng mục tiêu dạy học.-Thiết kế tiến trình tổ chức hoạt động dạy học cụ thể: Các bước tổ chứcthực hiện một hoạt động học gồm: (1) Chuyển giao nhiệm vụ; (2) Thực hiện nhiệmvụ; (3) Báo cáo, thảo luận; (4) Kết luận, nhận định. Trong tiền trình này, GV cầnlưu ý bước (2), bước (3) và bước (4) như sau:+ Bước (2): GV cần dự kiến việc mình cần làm để hỗ trợ, định hướng cho HSthực hiện nhiệm vụ như gợi ý, hướng dẫn cách thức thực hiện nhiệm vụ; giải quyếtcác mâu thuẫn nảy sinh; lưu ý những cá nhân hoặc nhóm có kết quả đúng/chưađúng, kết quả hay/chưa hay, kết quả khác biệt…Điều này hỗ trợ rất lớn cho việcthực hiện nhiệm vụ của HS và việc tổ chức thảo luận; đồng thời là cơ sở để GV thựchiện việc đánh giá quá trình.+ Bước (3): GV cần dự kiến tiến trình thảo luận, bao gồm những câu hỏi phântích, làm rõ, phát triển kết quả thực hiện nhiệm vụ. Những vấn đề/câu hỏi thảo luậngiúp GV có được “thơng tin ngược” về việc HS hiểu hay không hiểu rõ vấn đề họctập, là con đường đưa đến sản phẩm và cũng là cách thức để mở rộng, nâng cao kiếnthức, kĩ năng (nếu có).+ Bước (4): GV “kết luận/ nhận định” về kết quả đạt được của HS, bao gồmcả kết quả cụ thể của hoạt động (câu trả lời, cách thức xử lí tình huống, bài tập đượcgiải, kết quả thí nghiệm…) và cả kết quả về thái độ, kĩ năng, thao tác tư duy, bàihọc kinh nghiệm …mà HS có được trong q trình thực hiện và báo cáo kết quả.Trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học, GV cần sử dụng kĩ thuật phản hồi tíchcực nhằm động viên, khuyến khích, tạo động lực cho HS trong quá trình học tập.Lưu ý:-Nếu hoạt động Vận dụng được thiết kế theo hướng cho HS về nhà làmthì GV vẫn xây dựng tiến trình tổ chức hoạt động, trong đó phải thể hiện được việctheo dõi, đánh giá, rút ra bài học từ hoạt động vận dụng thông qua việc tổ chức cho11 HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của phần vận dụng như: Nộp bài quamail/zalo của lớp; nộp bài vào giờ học kế tiếp; chọn ngẫu nhiên 1 số HS trình bàykết quả…-Về phương án kiểm tra đánh giá: phải bao gồm cơng cụ đánh giá, hìnhthức (kết quả/quá trình) và cách thức đánh giá. Cần quan tâm đến đánh giá năng lựcđặc thù, là đánh giá quan trọng nhất trong bài học của mơn học, do đó cần có cơngcụ đánh giá cụ thể và đánh giá các năng lực chung và phẩm chất. Năng lực chungvà phẩm chất là mục tiêu chung cho mọi môn học và các mơn học đều góp phầnphát triển nên cần có sự tác động, theo dõi trong một khoảng thời gian. Do đó, cầnđánh giá qua q trình, khơng nhất thiết bài dạy nào cũng đánh giá, trừ trường hợpở một số môn học, các phẩm chất và năng lực chung là nội dung dạy học. Nếu biểuhiện nào đó của năng lực chung và phẩm chất được thể hiện trong YCCĐ thì cầnđánh giá (đánh giá qua nhận xét để học sinh tiến bộ – đánh giá vì sự học mà khôngnên đánh giá kết quả bằng điểm số), cịn các biểu hiện khác, thành tố khác có thể cóhoặc khơng.Bước 4. Hồn thiện kế hoạch bài dạySau khi đã biên soạn được KHBD, GV cần tiến hành rà soát lại xem mục tiêuđã bao phủ đầy đủ yêu cầu cần đạt chưa? Phân phối thời lượng cho từng hoạt độngvà tổng thời lượng đã hợp lý chưa? GV cũng cần xem xét lại sự phù hợp giữa cácmục tiêu và chuỗi các hoạt động dạy học, sự phù hợp giữa các PPDH, phương tiệndạy học trong từng hoạt động, sự phù hợp của các phương án đánh giá, sự liên kếtgiữa các hoạt động trong kế hoạch dạy học, sự đa dạng của các hoạt động và phươngán dự phòng trong những trường hợp cần thiết… Đồng thời, KHBD sau khi thực thiở một lớp nào đó cũng cần rút kinh nghiệm, chỉnh sửa cho hoàn thiện và phù hợpvới điều kiện thực tế của đối tượng HS lớp khác.12 2. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC2.1. Tổ chức hoạt động khởi động (tạo hứng thú, tạo liên kết với kiếnthức đã biết, tiếp nhận vấn đề học tập)● Quan niệm về hoạt động khởi động: Khởi động là hoạt động đầu tiên nhằmgiúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân về cácnội dung có liên quan đến bài học mới. Từ đó sẽ kích thích tính tị mị, hứng thú, lơicuốn học sinh.Hoạt động khởi động thường được tổ chức thông qua hoạt động cá nhân hoặchoạt động nhóm sẽ kích thích sự sáng tạo, giúp học sinh hình thành năng lực hợptác, tinh thần học hỏi, giúp đỡ nhau khi thưc hiện nhiệm vụ.Như vậy có thể hiểu, hoạt động này chưa địi hỏi sự tư duy cao, khơng q coitrọng về vấn đề kiến thức mà chủ yếu là tạo tâm thế tốt nhất cho các em nhập cuộc,lôi kéo các em có hứng thú với các hoạt động kiến tạo kiến thức cho bài học.● Một số hình thức khởi động- Khởi động bằng tình huống trong thực tiễn sử dụng, vận hành hay sự cố xảyra có tính thách thức.Tình huống về kĩ thuật trong thực tiễn cũng rất phong phú đa dạng, tùy theonội dung bài học mới mà giáo viên cần đưa ra tình huống thực tiễn có liên quan vớinội dung kiến thức mới nhằm thơi thúc học sinh tìm cách, phương án giải quyết tìnhhuống đó. Ở một một mức độ nào đó có thể tình huống là tính huống có vấn đề.- Khởi động bằng tổ chức trò chơiTrò chơi là hoạt động được tất cả học sinh thích thú tham gia. Vì vậy, nó cókhả năng lơi kéo sự chú ý và khơi dậy được hứng thú học tập. Ngoài mục đích đócịn ơn tập kiến thức cũ hoặc dẫn dắt các em vào hoạt động tìm kiếm tri thức mớimột cách tự nhiên, nhẹ nhàng. Hoặc có những trị chơi giúp các em vận động taychân khiến cho cơ thể tỉnh táo, giảm bớt những áp lực tâm lý của các tiết học trướcgây ra.13 - Khởi động bằng hình thức thư giản, giải tríĐây là hình thức khởi động rất nhẹ nhàng cho học sinh. Nó phù hợp cho nhữnggiờ dạy địi hỏi khơng khí sâu lắng hoặc vận dụng cho những giờ dạy học. Việc đưahọc sinh chìm lắng vào trong những giai điệu âm nhạc thiết tha, trữ tình hoặc là xemmột đoạn băng video sẽ là một cách thú vị để các em thăng bằng cảm xúc, tạo nhữngrung động thẩm mỹ.● Một số lưu ý khi tổ chức hoạt động khởi động- Xác định mục tiêu khởi độngHoạt động khởi động phải xác định rõ mục tiêu cần đạt, phương pháp và kĩthuật tổ chức, phương tiện cần dùng; chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh một cáchrõ ràng. Nhiệm vụ khi chuyển giao trong hoạt động khởi động cần liên quan đến kiếnthức của học sinh (xem học sinh đã có được kiến thức gì liên quan đến bài học), tạohứng thú cho học sinh, tạo ra tình huống có vấn đề để dẫn dắt học sinh vào phầnhình thành kiến thức mới.- Kĩ thuật cơ bản khi xây dựng hoạt động khởi độngPhương pháp dạy học truyền thống, khởi động chỉ bằng một vài câu dẫn nhậpnên không mất nhiều thời gian. Hiện nay, hình thức đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, do đó khởi động cần tổ chức thànhhoạt động để học sinh trực tiếp tham gia nên sẽ cần lượng thời gian nhiều hơn. Vìvậy khi xây dựng kịch bản cho hoạt động khởi động, giáo viên cần lưu ý không lấynhững nội dung không thiết thực với bài học, tránh lấy những nội dung mang tínhchất minh họa. Chúng ta cần cụ thể: sử dụng nội dung bài học để khởi động, sao chotrong khởi động sẽ bao quát được nội dung bài học, qua đó giúp giáo viên biết đượchọc sinh đã có kiến thức gì trong bài mới và chưa biết gì để khai thác sâu vào nhữngnội dung học sinh chưa biết (điều này có thể sẽ khác nhau ở từng mạch nội dungkiến thức, từng lớp nên giáo viên cần có sự điều chỉnh kịp thời để phù hợp với đốitượng học sinh ở các lớp).14 Hoạt động khởi động là bước “thực hiện các động tác nhẹ trước khi thực hiệncông việc” nên việc khởi động cũng cần nhẹ và sinh động để tạo sự hấp dẫn cho họcsinh. Việc đặt câu hỏi hay tình huống khởi động cần chú ý tạo được hứng thú chohọc sinh: để học sinh được thực hiện nhiệm vụ, được tham gia trả lời câu hỏi hoặctham gia vào các tình huống khởi động. Đồng thời việc đưa các câu hỏi ở phần khởiđộng cũng nên theo nhiều mức độ dành cho học sinh yếu, khá, giỏi. Tránh tình trạng,có em tham gia có em khơng.Giáo viên khi tổ chức khởi động cũng cần lưu ý, mỗi lớp học có 1 đặc điểmriêng nên tùy hồn cảnh của mỗi lớp để điều chỉnh hoạt động cho phù hợp với lớpđó. Phương án xây dựng hoạt động khởi động giữa các tiết, các bài học nên có sựđổi mới hình thức, phương pháp, tránh tình trạng nhàm chán khi tiết nào cũng tổchức một hình thức như nhau.2.2. Tổ chức hoạt động hình thành kiến thức mới● Bản chất hoạt động hình thành kiến thức mới giúp HS lĩnh hội được KT,KN mới bằng cách tổ chức các hoạt động thành phần tương ứng với từng nội dunghọc tập.- Các hoạt động thành phần này nhằm vào một mục tiêu cụ thể, ví dụ như pháttriển tư duy, kiến tạo kiến thức, tri thức phương pháp, củng cố tại chỗ.- Hình thức của HĐ: cá nhân, cặp, nhóm (bể cá, khăn trải bàn, lớp học xếphình,...)- Các PPDH và các kĩ thuật dạy học được áp dụng.Quá trình tổ chức dạy - học hình thành kiến thức mới cho học sinh bao gồm:● Phương pháp đặc trưng, trọng tâm, phương pháp phối hợp.- Các hoạt động chủ yếu của Thầy và Trị (hình thức hoạt động, giải quyếtnhiệm vụ nào? Yêu cầu của mỗi nhiệm vụ là gì? Hệ thống các lệnh hướng dẫn củaThầy và hoạt động đáp ứng của Trò …)15 - Lưu ý: Các hình thức tổ chức hoạt động (Nhóm 2, nhóm 4, ……, các trịchơi học tập, …) đều trập trung vào phương pháp chủ yếu, đặc trưng.VD: Giáo viên có thể cho nhóm 3-5 học sinh cùng tham gia hoạt động (hợptác) để thực hiện việc xác định một nội dung học tập nào đó bằng phương pháp quansát, so sánh, phân tích, quy nạp,… thơng qua các lệnh điều khiển hoạt động cho họcsinh để hướng dẫn học sinh phương pháp tiếp cận vấn đề, phương pháp học tập(phương pháp khác hình thức hoạt động).- Thể hiện sự hoạt động đồng bộ giữa Thầy với Trò, sự tương ứng giữa cáchoạt động, sự hợp tác làm việc; sự theo dõi - kiểm soát; tư vấn thúc đẩy các hoạtđộng của cá nhân, nhóm, của cả lớp.● Hoạt động khám phá- Giúp học sinh khám phá nội dung kiến thức mới và cơ bản.- Hoạt động này, giáo viên lên kế hoạch đầy đủ (bao gồm: tiến trình các bướcdạy, phương pháp chủ yếu, hoạt động của Thầy và Trị, sử dụng các phương tiện,cơng cụ dạy học; hệ thống lệnh điều hành các hoạt động, … )2.3. Tổ chức hoạt động luyện tập, củng cố kiến thức● Bản chất hoạt động luyện tập, củng cố là giúp cho học sinh củng cố, hoànthiện kiến thức, rèn luyện những kĩ năng đã được lĩnh hội.- GV sẽ tổ chức cho HS các HĐ nhận dạng, thể hiện và HĐ ngôn ngữ- Áp dụng trực tiếp KT, KN đã biết để giải quyết các tình huống/vấn đề tronghọc tập● Hoạt động luyện tập cơ bản- Mục đích chủ yếu là tạo sự nối kết giữa kiến thức vừa khám phá với luyệntập đơn giản.- Ở hoạt động này, giáo viên chỉ cần nêu các lệnh điều hành:16 + Nêu nhiệm vụ tổng quát+ Yêu cầu cần thực hiện.Ví dụ:+ Nhiệm vụ tổng quát: thực hiện bài tập nào, trang bao nhiêu.+ Yêu cầu:* Hình thức hoạt động: Hoạt động theo nhóm,... (2, 3, 4, …)* Tìm hiểu đề bài, những đặc điểm cơ bản và tìm phương pháp giải.* Hình thức hoạt động các nhóm trao đổi, thảo luận phương pháp thựchiện, kết quả, đánh giá kết quả lẫn nhau.● Hoạt động luyện tập thực hành- Mục đích chủ yếu là giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đã có ở hoạtđộng khám phá và luyện tập cơ bản vào những nội dung luyện tập thực hành, vớinhững tình huống khác nhau ở mức độ cao hơn.- Ở hoạt động này, giáo viên cũng chỉ nêu các lệnh điều hành như ở hoạt độngluyện tập cơ bản nhưng có dự kiến thêm về số lượng bài thực hành cho các đối tượngkhác nhau (theo mục tiêu hoàn thành khác nhau).● Một số phương pháp củng cố bài học- Củng cố bài giảng bằng thiết kế và sử dụng các sơ đồ, bảng biểu.Biện pháp củng cố này giúp học sinh hiểu được kiến thức thông qua khả năngphân tích, so sánh và móc nối các kiến thức. Thường áp dụng với những bài mangtính so sánh hay tổng quát, có thể sử dụng sơ đồ tư duy, bảng biểu để hệ thống lạikiến thức.- Củng cố bài giảng bằng việc sử dụng hệ thống câu hỏi, bài tập.17 Biện pháp này đánh giá việc học của học sinh, rèn cho học sinh khả năng diễnđạt. Tuy nhiên, sẽ tạo áp lực cho các học sinh tiếp thu chậm và không hiểu bài ngaytại lớp. Phương pháp áp dụng đối với những bài học nhiều lí thuyết.- Củng cố bài giảng bằng việc tổ chức các trò chơi.Biện pháp này tạo sự vui vẻ, hứng khởi cho học sinh đối với mơn học. Bêncạnh đó sẽ có hạn chế là tốn nhiều thời gian để tổ chức cho lớp tham gia trò chơi.Nguyên tắc cơ bản là trò chơi phải đơn giản, đi sâu vào vấn đề trọng tâm của bài.- Củng cố bài giảng bằng cách cho học sinh tự tổng kết kiến thức.Biện pháp củng cố này rèn cho học sinh kĩ năng trình bày vấn đề trước đámđơng và kĩ năng tóm lược vấn đề Phương pháp áp dụng với những bài nội dung đơngiản, dễ tổng kết lại kiến thức.2.4. Tổ chức hoạt động vận dụng, mở rộng kiến thức● Hoạt động vận dụng vào thực tiễn cuộc sốngHoạt động vận dụng giúp HS vận dụng được các KT, KN để giải quyết cáctình huống/vấn đề tương tự hoặc mới trong học tập hoặc trong cuộc sống.- Có thể là những HĐ mang tính nghiên cứu, sáng tạo, vì thế cần giúp HS gầngũi với cuộc sống trong học tập, làm việc.- Trước một vấn đề, HS có thể có nhiều cách giải quyết khác nhau.- Ở hoạt động này GV nên có bảng hướng dẫn thực hiện cơng việc.Mỗi hoạt động đều nên có lưu ý về tổ chức nhận xét, rút kinh nghiệm, củngcố, nêu giải pháp khắc phục.● Hoạt động tìm tịi, mở rộng kiến thức- Giúp cho học sinh không chỉ dừng lại với những nội dung các em đã đượchọc và hiểu rằng ngồi những kiến thức đã có, lĩnh hội trong môi trường nhà trường18 cịn rất nhiều điều có thể và cần phải tiếp tục học, học với sự đam mê, học tập suốtđời.- GV cần khuyến khích HS tiếp tục tìm tịi và mở rộng kiến thức ngoài lớphọc (chiều sâu hoặc theo chiều rộng).- HS tự đặt ra các tình huống có vấn đề nảy sinh từ nội dung bài học, từ thựctiễn cuộc sống, vận dụng các KT, KN đã học để giải quyết bằng những cách khácnhau.2.5. Tổ chức hoạt động đánh giá, phản hồiGV tổ chức, đặt mục tiêu cho các hoạt động và đánh giá kết quả học tập, hoạtđộng của HS. Việc đánh hoạt động học tập chủ yếu thông qua quan sát hành vi, tháiđộ và sản phẩm học tập của HS.Đánh giá kết quả hoạt động học tập của HS được thể hiện ở hai cấp độ đánhgiá cá nhân và đánh giá tập thể lớp. Vì vậy, nội dung đánh giá phải thiết thực, có tiêuchí đánh giá rõ ràng thì việc đánh giá mới có tác động tích cực tới HS.a) Nội dung đánh giá cá nhânĐánh giá HS qua hoạt động học tập là sự xem xét mức độ đã hoàn thành cácmục tiêu đã đề ra. Căn cứ vào mục tiêu học tập, nội dung đánh giá HS (cá nhân vàtập thể HS) bao gồm những điểm sau đây:- Đánh giá mức độ lĩnh hội tri thức của các HS về nội dung học tập.- Đánh giá trình độ đạt được các kĩ năng khi tham gia hoạt động học tập.- Đánh giá về thái độ, tình cảm của HS đối với học tập môn học.b) Nội dung đánh giá tập thể lớpĐánh giá kết quả hoạt động của tập thể lớp trên các phương diện: Số lượngHS tham gia hoạt động; Các sản phẩm hoạt động; ý thức cộng đồng trách nhiệm;tinh thần hợp tác trong hoạt động (phối hợp giữa các HS với nhau, phối hợp giữa cácnhóm HS với nhau); kĩ năng hợp tác của HS trong hoạt động.19 c) Hình thức, phương pháp, cơng cụ đánh giáĐối với đánh giá ở đây chủ yếu sử dụng hình thức đánh giá thường xuyên, sửdụng kết hợp các phương pháp đánh giá bằng quan sát; đánh giá sản phẩm; đánh giábằng hồ sơ học tập; kiểm tra viết; đánh giá bằng hỏi đáp. Các cơng cụ được sử dụngcó thể là bảng kiểm, thang đánh giá, sản phẩm học tập,...Đánh giá cần khách quan, đánh giá trong suốt quá trình học tập. Như vậy, GVcần xây dựng trước kế hoạch đánh giá và bộ công cụ đánh giá với các tiêu chí đánhgiá cụ thể ở các mức độ cần đánh giá.Đối tượng đánh giá là cá nhân học sinh tự đánh giá và đánh giá chéo. GV cầnhướng dẫn tự đánh giá để HS thực hiện bước này có hiệu quả hơn. Từ đó, đánh giácủa tập thể HS sẽ có sở sở để thực hiện. GV đánh giá xếp loại, từ kết quả đánh giáHS, GV xem xét, phân loại và đi đến quyết định xếp loại cho từng HS trong lớp.Trong quá trình này, GV cần tham khảo, trao đổi thêm về những trường hợp cụ thể,cần thiết. Điều đó rất có tác dụng trong việc phát huy tính dân chủ ở HS, đồng thờitập dượt cho các em kĩ năng trao đổi một cách trung thực và thẳng thắn.d) Sử dụng kết quả đánh giáSử dụng kết quả đánh giá để giáo viên nhận xét cho học sinh biết sự tiến bộhay chưa tiến bộ, nguyên nhân từ đâu, cần chú ý rút kinh nghiệm thế nào để học sinhtiến bộ hơn trong các bài học sau đó. GV có căn cứ kết quả đánh giá để điều chỉnhkế hoạch dạy học và điều chỉnh hoạt động dạy học của mình cho các buổi học tiếptheo.20 3. PHÂN TÍCH BÀI DẠY MƠN TIN HỌCPhân tích, đánh giá bài dạy theo chỉ đạo của CV 5555/BGDĐT-GDTrH, CV5512/BGDĐT-GDTrH và TT 22/BGDĐT-GDTrH.3.1. Thông tin bài học (đủ thông tin tên bài, chương, lớp, thời lượng,...)Tên bài dạy hoặc chủ đề được xác định cụ thể ra sao.Dạng bài cần xác định là dạng lý thuyết, thực hành hay tích hợp.Thời lượng dạy trong bao nhiêu tiếtThuộc khối lớp mấy, ở mạch nội dung nào?3.2. Phân tích mục tiêuPhân tích mục tiêu Căn cứ dựa vào phụ lục 4 khung kế hoạch dạy học ở cv 5512 vàTiêu chí 2: CV5555 Mức độ rõ ràng của mục tiêu, nội dung, kĩ thuật tổ chức và sản phẩmcần đạt được của mỗi nhiệm vụ học tập.Về kiến thức: Nêu cụ thể nội dung kiến thức học sinh cần học trong bài theo yêucầu cần đạt của nội dung giáo dục/chủ đề tương ứng trong chương trình mơn Tin học.Phân tích về mục tiêu kiến thức kĩ năng theo các dấu hiệu:+ Dùng động từ mơ tả mực tiêu chính xác, thể hiện mức độ hoạt động.+ Mục tiêu phải phù hợp với người học (không cao quá, thấp quá)Về năng lực: Nêu cụ thể yêu cầu học sinh làm được gì (biểu hiện cụ thể của nănglực chung và năng lực đặc thù môn Tin học cần phát triển) trong hoạt động học để chiếmlĩnh và vận dụng kiến thức theo u cầu cần đạt của chương trình mơn Tin học.+ Năng lực chung có được năng lực chung nào chiếu từ mục tiêu có phù hợp khơng?+ Năng lực Tin học chiếu từ mục tiêu xem có phù hợp với năng lực Tin học đã thểhiện, năng lực công nghệ có phải là 1 trong 5 năng lực thành phần của năng lực Tin học?Về phẩm chất: Nêu cụ thể yêu cầu về hành vi, thái độ (biểu hiện cụ thể của phẩmchất cần phát triển gắn với nội dung bài dạy) của học sinh trong quá trình thực hiện cácnhiệm vụ học tập và vận dụng kiến thức vào cuộc sống.Phân tích các thành phần phẩm chất, năng lực.+ Phẩm chất có được phẩm chất nào? chiếu với mục tiêu xem có phù hợp và tin cậyđể có được phẩm chất đó?21 + Dấu hiệu thể hiện phẩm chất là gì?3.3. Phân tích việc chuẩn bịTiêu chí 3: CV 5555 Mức độ phù hợp của thiết bị dạy học và học liệu được sử dụng để tổchức các hoạt động học của học sinh.Giáo viên cần chuẩn bị gì?+ Trang thiết bị dạy học liên quan có phù hợp nội dung bài học, phù hợp điều kiệncho phép thực tế, có an toàn, đáp ứng thảo mãn mục tiêu,...+ Học liệu liên quan được chuẩn bị ra sao? các tiêu chí đánh giá cho bài học,...Học sinh cần chuẩn bị gì?+ Đọc trước bài học trong SGK/ tài liệu và trả lời các câu hỏi: với nhiệm vụ là Nhậnxét, đánh giá, so sánh, phân tích, tổng hợp vấn đề gì,...+ Chuẩn bị các vật liệu, dụng cụ thực hành,...Tránh viết cho phần chuẩn bị mang tính chung chung, nội hàm rỗng, có thể sử dụngđược cho tất cả các chủ đề dạy học khác thì khơng có ý nghĩa.3.4. Phân tích tiến trình dạy họcCăn cứ dựa vào PHỤ LỤC 4 khung kế hoạch dạy học ở cv 5512Với 4 hoạt động đó làHoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu (Ghi rõ tên thể hiện kếtquả hoạt động)Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ đặt ratừ Hoạt động 1 (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động).Hoạt động 3: Luyện tậpHoạt động 4: Vận dụng3.5. Phân tích các hoạt động dạy học trong tiến trình dạy họcTheo CV 5555 được thể hiện cụ thể ở 4 tiêu chí sau:Tiêu chí 1: Mức độ phù hợp của chuỗi hoạt động học với mục tiêu, nội dung vàphương pháp dạy học được sử dụng.Tiêu chí 2: Mức độ rõ ràng của mục tiêu, nội dung, kĩ thuật tổ chức và sản phẩmcần đạt được của mỗi nhiệm vụ học tập.22 Tiêu chí 3: Mức độ phù hợp của thiết bị dạy học và học liệu được sử dụng để tổchức các hoạt động học của học sinh.Tiêu chí 4: Mức độ hợp lí của phương án kiểm tra, đánh giá trong quá trình tổ chứchoạt động học của học sinh.Với các tiêu chí 5, 6, 7 về Tổ chức hoạt động học cho học sinh. Đây là những tiêu chí cũngcó thể căn cứ vào kế hoạch dạy học để phân tích, đánh giá. Tuy nhiên nếu được dự giờ trênlớp thì việc phân tích, đánh giá sẽ chính xác hơn.Với các tiêu chí 9, 10, 11, 12 về Hoạt động của học sinh. Những tiêu chí ở phần này rấtkhó phân tích và đánh giá được vì các tiêu chí này thường đánh giá dựa vào quan sát khithực hiện trên lớp học.Bốn hoạt động trong tiến trình dạy học theo CV 5512 cụ thể đó là:Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu (Ghi rõ tên thể hiện kếtquả hoạt động)a) Mục tiêu: Nêu mục tiêu giúp học sinh xác định được vấn đề/nhiệm vụ cụ thể cầngiải quyết trong bài học hoặc xác định rõ cách thức giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụtrong các hoạt động tiếp theo của bài học.b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể mà học sinh phải thực hiện(xử lí tình huống, câu hỏi, bài tập, thí nghiệm, thực hành…) để xác định vấn đề cần giảiquyết/nhiệm vụ học tập cần thực hiện và đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề/cách thức thựchiện nhiệm vụ.c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể yêu cầu về nội dung và hình thức của sản phẩm hoạtđộng theo nội dung yêu cầu/nhiệm vụ mà học sinh phải hồn thành: kết quả xử lí tìnhhuống; đáp án của câu hỏi, bài tập; kết quả thí nghiệm, thực hành; trình bày, mơ tả đượcvấn đề cần giải quyết hoặc nhiệm vụ học tập phải thực hiện tiếp theo và đề xuất giải phápthực hiện.d) Tổ chức thực hiện: Trình bày cụ thể các bước tổ chức hoạt động học cho học sinhtừ chuyển giao nhiệm vụ, theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thựchiện nhiệm vụ thông qua sản phẩm học tập.23

Video liên quan

Chủ đề