https://tienichvietnam.com/tin-tuc/chuyen-de-lop-12/phuong-phap-giai-bai-tap-ve-pha-he-di-truyen-hoc-nguoi-a2932-4822.html https://https://i0.wp.com/tienichvietnam.com/uploads/tin-tuc/2024_01/img_2_1705392160.png Hướng dẫn nukeviet - Tiện ích việt https://tienichvietnam.com/uploads/tien-removebg-preview.png Bài tập phả hệ là một trong những dạng bài tập ở mức độ TB - Khó. Sau đây ConKec đưa ra phương pháp để các bạn làm bài tốt.
- Bước 1: xác định gen gây bệnh do nằm trên NST thường hay giới tính + Nếu trên NST thường khi có tỷ lệ mắc bệnh đồng đều ở cả 2 giới hoặc mẹ mắc bệnh, con trai lại không bị bệnh. + Nếu trên NST giới tính khi mang các đặc điểm của gen trên NST giới tính như: gen bị bệnh chỉ biểu hiện ở con trai, có sự di truyền chéo… - Bước 2: Tính xác xuất xuất hiện bệnh ở đời con. (Lưu ý với những bài xác định khả năng xuất hiện ở đời con nhưng là con trai hoặc con gái đầu lòng (thứ 2,3..) thì phải nhân với 1/2 vì con trai/con gái = 1/1) + Ở một số bài cần áp dụng phương pháp nhân xác suất để tính toán. + Chú ý dựa vào các điều kiện đầu bài và trạng thái biểu hiện bệnh ở phả hệ để xác định bệnh do gen trội hay do gen lặn quy định II. Các ví dụ cụ thể: Bài 1: Khảo sát một bệnh di truyền ở người qua 3 thế hệ được phả hệ:
Bài 2: Cho sơ đổ phả hệ sau: Sơ đồ phả hệ trên mô tả sự di truyền một bệnh ở người do một trong hai alen của một gen quy định. Biết rằng không xảy ra đột biến ở tất cá các cá thể trong phả hệ. Trong những người thuộc phả hệ trên, những người chưa thể xác định được chính xác kiểu gen do chưa có đủ thông tin là:
Bài 3: Sơ đồ phả hệ dưới đây cho biết một bệnh ở người do một trong hai alen của gen quy định Cặp vợ chồng (1) và (2) ở thế hệ thứ II mong muốn sinh hai người con có cả trai, gái và đều không bị bệnh trên. Cho rằng không có đột biến xảy ra, khả năng để họ thực hiện được mong muốn là bao nhiêu? Trang 1 41 BÀI TẬP CHUYÊN ĐỀ PHẢ HỆ GIẢI CHI TIẾT Câu 1: (Đề thi thử trường THPT Diệu Hiền năm 2016) Cho sơ đồ phả hệ dưới đây mô tả sự di truyền của một bệnh ở người do gen lặn s quy định, alen tương ứng S không quy định bệnh. Cho biết bố mẹ của những người II-5, II-7, II-10 và III-13 đều không có ai mang alen gây bệnh. Theo lí thuyết, những kết luận nào sau đây đúng? (1) Xác suất để cặp bố mẹ IV-17 – IV-18 sinh một đứa con bị bệnh là . (2) Xác suất để cặp bố mẹ IV-17 – IV-18 sinh một đứa con trai không bị bệnh là . (3) Xác suất để cặp bố mẹ IV-17 – IV-18 sinh một đứa con bị bệnh, một đứa con bình thường là . (4) Xác suất để cặp bố mẹ IV-17 – IV-18 sinh một đứa con gái đầu lòng bình thường, con trai sau bị bệnh là . (5) Người IV-16 có thể có kiểu gen dị hợp với xác suất .
Hướng dẫn giải: Đáp án D Xác định kiểu gen bên gia đình số 17 có: II-6 II-5 Aa AA II-11 có kiểu gen . Tương tự người có kiểu gen . Tỷ lệ kiểu gen của là 9 6 12 3 AA : Aa A : a 15 15 15 15 . Xét kiểu gen bên gia đình người chồng số : II-9 × II-10 Aa AA III-14 có kiểu gen 1 1 3 1 AA : Aa A : a 2 2 4 4 . 31 III-14 × III-13 A: a ×A III-18 44 có kiểu gen 3 1 7 1 AA: Aa A : a 4 4 8 8 . Xác suất để vợ chồng đó sinh một con bị bệnh là: . |